ديدني‌ها و آثار تاريخي گناباد

از ديدني‌هاي گناباد روستاي گيسور است كه داراي آثار

 متعدد تاريخي و باستاني از قبيل قلعه دختر شوراب،

قبر پيران ويسه و پشن و آتشكده‌اي از دوران هخامنشيان

است. بيدخت نيز از بخش‌هاي بزرگ در محدوده شهر

 گناباد است كه علاوه بر جاذبه‌هاي طبيعي، آرامگاه

عرفاي مشهوري چون سلطان علي‌شاه و صالح علي شاه

 در آن جاست كه مورد توجه صوفيان و عارفان مي‌باشد.

 از ديگر آثار باستاني گناباد، تپه اروك در 45 كيلومتري

 مشرق گناباد (مربوط به قبل از اسلام)، مسجد جامع قوژد

در 24 كيلومتري گناباد (دوره قاجاريه)، تپه حصار عمراني

در 25 كيلومتري شمال گناباد، مسجد رباط عمراني

(دوره قاجاريه)، دژ و برج اروك (پارت و ساساني)،

 قلعه قديمي و هشتي و سردر قديمي گيسور (قاجاريه)،‌

 قلعه فرود، قلعه زيبد، قلعه دختر بجستان، شهر باستاني

 پشن در 40 كيلومتري شمال شرقي گناباد و خرابه‌هاي

شهر عوز در 10 كيلومتري شمال گناباد را مي‌توان نام برد.

 در روستاي كوثر گناباد يخداني به ارتفاع 15 متر و

عمق 5 متر با مصالح آجر و گل از دوره قاجاريه به جاي

 مانده است كه زير نظر ميراث فرهنگي و از ديدني‌هاي

منطقه مي‌باشد.

           آرامگاه جغتين گيسور                                                                  

اين بنا در قريه گيسور(=جاي آتش يا آتش شاهي) در

72 كيلومتري شمال شرقي گناباد واقع است.

                                        مسجد جامع گناباد

مسجد جامع گناباد بر طبق كتيبه كوفي آن در سال 609

هجري ساخته شده است و به لحاظ دارابودن كتيبه و

 آجركاري‌هاي ظريف و ساختمان محراب داراي

اهميت بسياري است.                                        مسجد جامع جويمند

اين مسجد در زمان شاه صفي (1038-1052) در

 سال 1040 هجري توسط شاه حسين منجم و به

سعي خواجه محمد قاسم محولاتي ساخته شده است.                                                 

مسجد جامع كاخك                                                                 

اين مسجد در سال 961 به دستور شاهزاده سلطانم

خواهر شاه طهماسب اول صفوي بنا شده و در سال

 1070 گچ‌بري و تزيينات آن پايان يافته است.                                              

مسجد جامع بجستان                                                               

مسجد جامع بجستان در سال 826 هجري و در زمان

شاهرخ ميرزا پسر امير تيمور گوركاني بنا شده و

داراي كتيبه‌اي با نام سازنده و تاريخ اتمام آن است.

 مسجد جامع بيدخت                                                                  

ساختمان اوليه اين مسجد مربوط به اواخر قرن

دوازدهم هجري است و گچ‌بري و تعمير آن در سال

 1204 اتمام يافته است.

بقعه سلطاني                                                              

اين بقعه، آرامگاه بنيانگذار شعبه‌اي از فرقه صوفيه

نعمت اللهي و قطب‌هاي آن مي‌باشد. حاج سلطان

 محمد، صالح عليشاه از عرفاي مدفون در اين بقعه هستند.

 امام زاده احمد (مزار بيمرغ)                                                       

اين امام زاده در روستاي بيمرغ در 35 كيلومتري شمال

 شرق گناباد واقع است و منسوب به احمدبن‌ موسي بن جعفر(ع)

مي‌باشد.

 امام زاده سلطان محمد عابد                                                   

اين بنا در سال 960 هجري قمري در زمان حكومت

 شاه طهماسب صفوي ساخته شده است. سلطان محمد

 عابد را برادر امام رضا(ع) مي‌دانند، بنابر روايتي

 ديگر وي عموي امام هشتم مي‌باشد كه به محمدالعابد

 شهرت داشته است.

غار بیمرغ                                                                  

اين غار در نزديكي گناباد (رشته كوه‌هاي كالاري)

 واقع است، بدنه غار از سنگ مرمر بسيار مرغوب

 تشكيل شده است

|+|

گناباد در یک نگاه

          

  گناباددر دشت واقع شده و ارتفاع آن از سطح دريا 1150 متر است.

 اين شهر در طول جغرافيايي 58 درجه و 41 دقيقه و عرض

 جغرافيايي 34 درجه و 21 دقيقه واقع است .مقدار بارندگي آن

بسيار كم است و به علت دوري از سطح دريا داراي هواي

خشك ميباشد. حداكثر درجه حرارت در تابستان 37 و در

زمستان8 تا 10 درجه زير صفر است .اين شهرستان از

 3 منطقه كوهپايه اي جنوب و جنوب غربي ،مناطق دشت

 و كوير و منطقه اي شامل نمكزارها و شنزارهاي حاشيه

كوير تشكيل شده است.مرتفع ترين كوههاي آن سياه كوه

با ارتفاع 2440 متر ،كوه قول و ميكشور با ارتفاع 2850

و كوه خانيك با ارتفاع 2813 متر است.رودخانه مهم آن

كال شور است و چرمه از ديگر كوههاي اين منطقه هستند .

 رودخانه مهم كال شور كه با طول 150 كيلومتر به كوير

 نمك ميريزد و آب آن شور است . اين شهرستان از

 دوبخش جويمند و بجستان و هفت دهستان به نامهاي

بجستان ، جزين ، يونسي ، پس كلوت ، حومه ، زيبد

و كاخك تشكيل شده است. پوشش گياهي در گناباد شامل

 انواع تاغ ، درمنه ،خارشتر و آويشن كوهي است .

گياهان دارويي چون اويشن ،اسفرزه ، بارهنگ ،ترنجبين

، سماق و ريواس و درختان ميوه چون سيب ، گلابي و

انار در اين منطقه وجود دارد.مردم گناباد از نژاد

آريايي هستند .صنايع دستي اين منطقه سفالگري ،

 پارچه بافي ،برك بافي ، چاقو سازي و ابريشم بافي است.

 سفال مند گناباد به علت نقوش و موتيفهاي ساده و

 ابتدايي و اصالت آن مورد توجه خريداران خارجي

است و حدود چهل درصد سفالهاي صادراتي را

 تشكيل ميدهد .قاليبافي از ديگر صنايع دستي مهم

 منطقه است.نمد مالي ،گليم بافي ، جاجيم بافي و پلاس دوزي

 نيز از ديگر صنايع دستي مهم منطقه مي باشد. گناباد داراي

 معادن فراوان است كه از آن جمله مي توان به معادن كائولن

 يا خاك چيني فاورين ،خاك سرخ ، كلسيت و غيره اشاره

 نمود.گناباد داراي قناتهاي فراوان و مهمي است كه

 بعضا چون قنات بيدخت قدمتي چند هزار ساله دارد.

 قنات قصبه عميق ترين قنات ايران نيز در گناباد است

 كه عمق آن 274 متر و دبي آن 120 ليتر در ثاينه

 مي باشد.زيره سبز ،زعفران ،گندم و جو ، انگور

 بادام ، از محصولات مهم گناباد است.

                                    

|+|