عید سعیدفطر مبارکباد

 

|+|

پروژه های شاخص سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی در شهرستان گناباد

 ـ طرح افزايش راندمان آبیاري

 

2 ـ طرح آبخيزداري حوزه شهری ـ گناباد ، بیدخت  و حوزه شهري بجستان

 

3 ـ طرح مطالعه و اجراي تجهيز و نوسازي اراضي

 

4 ـ احياء  ، مرمت  و لايروبي قنوات

 

طرح افزايش راندمان آبياري :

 

يكي از مشكلات اساسي بخش كشاورزي شهرستان پايين بودن راندمان آبياري است . با توجه به

 

ارزش بسيار بالاي آب و خشك بودن منطقه متاسفانه راندمان آبياري 35 درصد ميباشد كه نشان

 

دهنده هدر رفتن بسيار زياد آب است كه در صورت  محقق شدن ، سطح زير كشت محصولات

 

افزايش خواهد يافت و يكي از راههاي افزايش راندمان آبياري ،  پوشش انهار سنتي است كه با

 

استقبال زياد كشاورزان روبرو شده است .  با اجراي هركيلو متر پوشش انهار و يا لوله گذاري

 

  ۵۰۰۰متر مكعب آب در سال صرفه جويي مي شود . 

 

هم اكنون در شهرستان گناباد 1700كيلومتر انهار سنتي داريم كه در صورت پوشش يافتن

 

آن ها و يا استفاده از لوله براي انتقال 85000000  متر مكعب آب صرفه جويي خواهد

 

شد .ميزان اعتبار و تسهيلات جهت انجام اين طرح به شرح ذيل مي باشد :

 

1-    اعتبار ات دولتي 142800ميليون ريال

 

2-    تسهيلات بابهره پايين 61200ميليون ريال

 

اين طرح در مدت چهار سال به بهره برداري رسيده و هرسال 425كيلومتر از انهار سنتي

 

پوشش خواهد شد . 

محل اجراي طرح در مناطق ذيل مي باشد :

 

1-    بخش مركزي 700كيلومتر

 

2-    بخش بجستان 600كيلومتر

 

3-    بخش كاخك 400كيلومتر

 

طرح آبخیزداری حوزه شهری ـ گناباد و بیدخت و حوزه شهري بجستان :

 

اهداف :

 1- جلوگيري از فرسايش خاك

 

در مناطق کوهستانی محدوده طرح ، تخریب مراتع و درختچه ها موجب تسریع فرسایش آبی

 

 گردیده و این فرسایش حالت شدید و خطرناکی پیدا کرده است .

 

2- بهبود وضعيت پوشش گياهي و تامين علوفه دام

 

 

در مناطق کوهپایه ای و دشتی نیز چرای بیش از حد دام باعث نابودی مراتع گردیده و بازگشت

 

به حالت کلیماکس را در حالت فعلي غیر ممکن ساخته است .

 

3-    كنترل و بهره برداري از سيلاب

 

 

در پایین دست حوزه نیز به لحاظ عدم کنترل سیلابهای بالادست و ورود آن به کویر ، توسعه و

 

پیشروی کویر نمک به سوی روستاهای حاشیه ای و هجوم آب های شور به سمت آب های

 

شیرین باعث شور شودن آب های زیرزمینی حاشیه کویر شده است .

 

4- پايداري سفره هاي منابع آب

 

 

به علت  پايين آمدن فرصت نفوذ آبهای سطحی در بالا دست ، سطح آب های زیر زمینی مناطق

 

دشتی هر روز از بین رفته و دبی اکثر منابع رو به کاهش شدید می باشد.

 

شهرستان گناباد جزء مناطق خشک و نیمه خشک می باشد و بارانهای جوی به صورت فصلی و

 

اکثراً  رگبارهای شدید نازل گردیده و همه ساله باعث حرکت سیلابهای مخرب شده و خسارات

 

سنگینی  به تأسیسات و امکانات کشاورزی و مناطق مسکونی وارد می نماید و از طرفی

 

خشکسالیهای پی در پی سالهای اخیر موجب کاهش شدید منابع آبی و از جمله قنوات هوابین

 

گردیده است .

 

بر این اساس با اجرای طرح های پیشنهای آبخیزداری حوزه شهری گناباد ـ بیدخت به وسعت

 

 ۱۷۴۹کیلومتر مربع و حوزه شهری بجستان به وسعت 248 کیلومتر مربع باعث خواهد شد

 

که :اولاً : جمعیت چهار نقطه شهری ( گناباد ـ بجستان ـ کاخک ـ بیدخت) و 91 نقطه

 

روستائی با جمعیتی بالغ بر 78615 نفر از خسارات و خطرات سیل در امان بمانند .

 

ثانیاً : با تغذیه مصنوعی منابع آبی مناطق تحت پوشش 680 رشته قنات ، 314 حلقه چاه عمیق

 

و نیمه عمیق و 175 دهنه چشمه تقویت و با دبی خوب و مستمر سطح زیر کشت 2/17822

 

هکتار را آبیاری نموده و در سطح 2/5306  هکتار زراعت دیم و سیلابی کشت خواهد شد.

 

ثالثاً : با بهبود پوشش گیاهی مراتع و تولید علوفه دامی نیاز 168583 رأس دام سبک و سنگین

 

تأمین خواهد شد .  با بررسیهای انجام شده اعتبار مورد نیاز حوزه شهری گناباد ـ بیدخت و

 

بجستان طی یک دوره 15 ساله بر مبنای قیمت های سال 1384 ـ 5/165586 میلیون ریال

 

برآورد شده است .

 

طرح مطالعه و اجراي تجهيز و نوسازي اراضي

 

با توجه به شرايط اقليمي شهرستان ، وجود آب و خاك نسبتاٌ  شور كه شوري آب و خاك روز

 

به روز افزايش مي يابد .همچنين خرده مالكي و اراضي كوچك كه توليد در آن ها غير

 

اقتصادي مي باشد . از طرفي اراضي غير يك پارچه و نامسطح و عدم جاده بين مزارع که

 

باعث اتلاف محصول و كاهش عملكرد تولید محصولات زراعي مي شود .

 

با مطالعه دقيق و اجراي طرح تجهيز و نوسازي اراضي شركت هاي تعاوني توليد كه شامل

 

اجراي لوله گذاري و كانال بتني مسير آب و همچنين تسطيح و يك پارچه سازي اراضي ، ايجاد

 

جاده هاي بين مزارع و ... مي توان شاهد افزايش سطح زير كشت،افزايش توليد در واحد سطح

 

جلو گيري از شور شدن  بيش از حد اراضي ، جلوگيري از هدر رفتن محصول توليدي

 

كشاورزان و بسياري موارد ديگر بود .

 

لذا پيشنهاد مي گردد  با عنايت به اين كه بيش از 70  درصد اراضي كشاورزي شهرستان تحت

 

پوشش تعاوني هاي توليد مي باشند طرح تجهيز و نوسازي اراضي در حوزه شركت ها مطالعه و

 

اجرا گردد . 

 

جهت مطالعه شش مورد از این شرکتها همراه با نقشه توپوگرافی و خاک شناسی

( شامل : شرکتهای تعاونی عابد 2 ـ 7 ـ 4 ـ 6 ـ 3 و 9) با حجم عملیات 16500 هکتار

 

اعتباری بالغ بر 23100 میلیون ریال نیاز بوده که در صورت تصویب به هر میزان تعدادی از

 

شرکتهای مذکور مطالعه و اجرا خواهد شد.

 

طرح لايروبي ، مرمت و احياء قنوات

 

قنات به عنوان سازه سنتي ـ هيدروليكي تأمين آب ، سازگارترين و پايدارترين سازه آبي بحران

 

آب در مناطق با بارندگي كمتر از 150 ميليمتر در سال بوده كه توسط جريان ثقل ، آب را به

 

سطح زمين هدايت مي كند . قنات يك شاهكار مهندسي و يك ابداع هنرمندانه در جهان قديم و

 

معاصر است قنوات شهرستان گناباد به لحاظ منبع آبدهي و تغييرات آن به دو دسته عمده زير

 

تقسيم بندي مي شود .

 

الف : قنوات مناطق كوهستاني

ب : قنوات مناطق دشت

   

 

از جمله ويژگيهاي قنوات مناطق كوهستاني اينكه داراي چاههاي كم عمق ، طول كوره كم و دبي

 

متغيير مي باشد كه به قنوات هوابين نيز معروف است . اما قنوات مناطق دشت داراي ميله

 

چاههايي با عمق زياد ، دبي ثابت و طول زياد كوره ها مي باشد .

  

 آمار قنوات شهرستان 1115 رشته مي باشد كه داراي دبي مختلف حتي تا 300 ليتر بر ثانيه

 

( قنات قصبه شهرستان ) آبدهي دارند . اين قنوات در طول ساليان زيادي كه حفر شده اند

 

همواره در معرض حوادثي همچون سيل ، زلزله و خشكسالي بوده و در حال حاضر تعداد

 

زيادي از آنها دچار افت شديد آبدهي بر اثر ريزش كوره و ميله چاهها شده اند . لذا به منظور

 

استفاده بهينه از اين منبع و شاهرگ حياتي منطقه و استحصال آبهاي ذخيره شده نياز به

 

لايروبي و مرمت بيش از 400 كيلومتر از مسيرقنوات شهرستان مي باشد كه جهت انجام

 

اين مهم مبلغ 100 ميلياردريال اعتباربرآورد شده است . اميداست با تأمين اين اعتبار و

 

اجراي اين طرحها شاهد شكوفائي بيش از پيش بخش كشاورزي شهرستان باشيم

|+|